Rafları yoktu belki, sayfaları kâğıttan değildi. Ama içinde yüzyılların birikimi, binlerce kitabın bilgisi, sayısız hatıranın izi vardı.

Bir âlim öldüğünde “koca bir kütüphane yandı” derler. Çünkü bazı insanlar yalnızca bir hayat yaşamaz; bir ömrün içine medeniyetlerin hafızasını sığdırır.

Bugün bu söz, İlber Ortaylı için söylendi.

Bir tarihçi gittiğinde aslında sadece bir insanı kaybetmeyiz. Onun zihninde yaşayan şehirleri, imparatorlukları, hatırlatmaları da uğurlarız. Çünkü tarih sadece kitaplarda yazan bir bilgi değildir; onu anlayan ve anlatan zihinlerde yaşayan bir hafızadır.

Fakat burada durup kendimize sormamız gereken başka bir soru var.

Biz gerçekten bu kütüphaneden yararlanabildik mi?

Onun anlattıklarını dinledik mi, yoksa çoğu zaman gürültünün içinde kaybolmasına mı izin verdik?

Bazen toplumlar en büyük değerlerini yaşarken fark etmez. Sessizce konuşan bilginleri görmezden gelir, onları ancak sustuklarında hatırlar. Ardından da uzun uzun kaybettiklerimizi anlatırız.

Oysa bir ülkenin gerçek zenginliği petrolü, altını ya da toprağı değildir. Bir ülkenin gerçek zenginliği; düşünen, sorgulayan ve geçmişle gelecek arasında köprü kurabilen zihinleridir.

Bugün Türkiye işte o zihinlerden birini uğurladı.

Ama asıl soru şu:

Bir kütüphane yandıysa, biz o kitapları gerçekten hiç okuduk mu?